Aktualności

Wszystko o Gotach

Wszystko o Gotach

10 listopada w gliwickiej Willi Caro otwarta została bardzo interesująca wystawa pt. „Goci. Barbarzyńscy zdobywcy Europy”. Oglądać ją można do 31 marca przyszłego roku.

Ponad siedem wieków historii Gotów odcisnęło wyraźne piętno na dziejach naszego kontynentu. Ich przemarsz przez Europę był jednym z impulsów przyczyniających się do upadku cesarstwa zachodniorzymskiego i stworzenia na jego gruzach nowego ładu – państw wczesnośredniowiecznych. Wystawa – w oparciu o wyniki badań wykopaliskowych, najnowsze publikacje naukowe, rekonstrukcje i prezentacje, ale przede wszystkim o zabytki pozyskane na stanowiskach archeologicznych – przybliża ten jeden z najbardziej znaczących ludów schyłku starożytności. Otwarcie ekspozycji poprzedził wykład „W drodze ze Skandynawii do Rzymu – gocka cywilizacja nad Bugiem” Barłomieja Barteckiego, dyrektora Muzeum im. ks. St. Staszica w Hrubieszowie,  prezesa Stowarzyszenia Wioska Gotów w Masłomęczu.  Kuratorami wystawy są Monika Michnik i Radosław Zdaniewicz z Działu Archeologii Muzeum w Gliwicach.

- Na naszej wystawie można zobaczyć wiele eksponatów związanych z kulturą gocką na terenie Polski, ale również Europy. Najbardziej spektakularne zabytki stanowią egzemplarze gockiej biżuterii oraz elementów stroju, w postaci kolii z paciorków szklanych i bursztynowych, srebrnych zapinek i bransolet czy brązowych okuć pasa. Niemniej ciekawe dla widzów z pewnością są  wyroby rzemiosła w postaci toczonych na kole naczyń glinianych, kościanych grzebieni czy unikatowych kości i żetonów go gry. Dowodem rozległych kontaktów handlowych i kulturowych Gotów są importowane, a odkrywane na stanowiskach archeologicznych na terenie Polski, m.in. rzymskie monety srebrne, szklane pucharki czy brązowe naczynia. Ekspozycję wzbogacają również rekonstrukcje stroju, a także pochówku zbiorowego ze śladami rytualnych obrzędów, odkrytego na cmentarzysku w Masłomęczu. Zwiedzający mogą także obejrzeć projekcję filmu „Prace archeologiczne w Pruszczu Gdańskim”, który przybliża  niezwykłe stanowiska kultury wielbarskiej odkryte w tej miejscowości – mówiła Monika Michnik podczas otwarcia wystawy.

Plemiona gockie osiadłe na mitycznej wyspie Skandza w I w. wyruszyły w poszukiwaniu „krainy słońca i bogactwa”, na którą wybrali Pomorze Środkowe, Krajnę i północną część Wielkopolski. W 2. poł. II w. wyruszyli stąd dalej, w kierunku stepów nadczarnomorskich, gdzie podzielili się na dwa odłamy – Ostrogotów i Wizygotów. Tutaj ich stabilne osadnictwo zostało zachwiane dopiero przez Hunów, którzy w poł. IV w. nadciągnęli ze stepów Azji. Część plemion gockich znalazła schronienie na Krymie. Wizygoci za zgodą Rzymu osiedlili się w granicach cesarstwa, zajmując Trację. Złe traktowanie przez Rzymian doprowadziło do wybuchu powstania, które miało swój epilog w 378 r. w bitwie pod Adrianopolem. Wizygoci zwyciężyli, po czym po raz pierwszy weszli w głąb imperium. W 410 r. wkroczyli nawet do Rzymu, jednak nie utrzymali się tutaj długo i przeszli dalej, do południowej Galii, gdzie utworzyli państwo ze stolicą w Tuluzie. Wypędzeni przez Franków osiedlili się w VI w. w Hiszpanii. Królestwo ze stolicą w Toledo upadło dopiero w początkach VIII w., zniszczone przez Arabów. Ich wschodni bracia, Ostrogoci po poł. V w. osiedlili się na terenie dzisiejszych Węgier, stając się również niebezpiecznymi sąsiadami cesarstwa wschodniorzymskiego. Pod koniec V w. ich wódz Teodoryk wkroczył do Italii, gdzie założył królestwo ze stolicą w Rawennie. Teodoryk, władca światły i wykształcony, wplótł dorobek cywilizacyjny Rzymu w kulturę Gotów, przez co słusznie zyskał miano Wielkiego. Jego królestwo nie przetrwało jednak długo. W poł. VI w. zostało zajęte przez Bizancjum.

Prezentowane w ramach gliwickiej ekspozycji zabytki pochodzą ze zbiorów Muzeum Archeologicznego w Gdańsku, Muzeum Miejskiego Wrocławia Oddział Muzeum Archeologiczne, Muzeum Archeologiczno-Historycznego w Elblągu, Muzeum Zamojskiego w Zamościu, Muzeum im. ks. St. Staszica w Hrubieszowie,  Masłomęckie Stowarzyszenie „Wioska-Gotów”, Instytutu Archeologii Uniwersytetu Łódzkiego, Faktorii Handlowej w Pruszczu Gdańskim oraz prywatnych zbiorów Mirosława Bienieckiego.

„Wiadomości Powiatu Gliwickiego” są jednym z patronów medialnych wystawy.