Aktualności

Klastry przeciwko smogowi

Klastry przeciwko smogowi

Delegacja Powiatu Gliwickiego wzięła udział w Konferencji „Klastry energii w Polsce oraz możliwości ich finansowania w ramach Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko 2014-2020 – sektor energetyka”,  zorganizowanej w Warszawie przez Ministerstwo Energii.

Nasz powiat reprezentowali na konferencji członkowie Zespołu roboczego ds. ograniczenia niskiej emisji, powołanego w marcu br. przez starostę gliwickiego – Włodzimierz Gwiżdż, wiceprzewodniczący Rady Powiatu Gliwickiego i Krystian Szymała, prezes Zarządu Energia w Kogeneracji EWK S.A. Konferencja odbyła się 30 czerwca w hotelu Radisson Blue Sobieski w Warszawie.

Konferencję otworzył minister energii Krzysztof Tchórzewski, który na wstępie stwierdził, że cieszy się z bardzo dużej frekwencji świadczącej o zainteresowaniu tą tematyką, po czym nakreślił ogólny kształt koncepcji funkcjonowania klastrów energii w Polsce. Mają one stanowić mechanizm stabilizacji udziału odnawialnych źródeł energii (OZE) w polskim systemie energetycznym.

Następie Bartłomiej Derski z Centrum Informacji o Rynku Energii poprowadził pierwszy panel dyskusyjny, dotyczący właśnie tej koncepcji. Dyskusję rozpoczął podsekretarz stanu ME, Andrzej Piotrowski. Przedstawił stanowisko ministerstwa na temat regulacji prawnych dla klastrów energii – opowiada się ono za odejściem od wprowadzania uciążliwych uregulowań prawnych dla ich funkcjonowania. Podobną opinię wyraził Maciej Ciszewski z Dyrekcji Generalnej ds. Energii Komisji Europejskiej, podkreślając, że brak sztywnych ram uaktywni klastry, które lokalnie wykorzystają szansę dla rozwoju OZE i energetyki rozproszonej. UE pracuje nad przedłożonym tzw. „Pakietem Zimowym” – projektem uwzględniającym ideę tworzenia klastrów energii. Projekt ten jest w fazie negocjacji i jest dobrze oceniany przez władze UE.

- Na pytanie, gdzie i jak zarobić, odpowiedzą same klastry, czego dowodem są te już istniejące – mówi Włodzimierz Gwiżdż. – Do dnia konferencji zarejestrowano w Polsce około 40 klastrów i inicjatyw klastrowych. Jest wśród nich również inicjatywa klastrowa naszego powiatu pod nazwą „Przyjazna energia w Powiecie Gliwickim”  .

Zdaniem Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki (URE) – Macieja Bando, należy wprowadzić ulgi w opłatach stałych i przesyłowych za dystrybucję energii. W swoim działaniu klastry będą wykorzystywać sieci średniego i niskiego napięcia, które udostępniać będzie lokalny operator systemu dystrybucyjnego. Wszyscy zgodzili się, że nie wyobrażają sobie budowy modelu funkcjonowania klastra opartego na tzw. systemie wyspowym z ominięciem lokalnego operatora systemu dystrybucyjnego. Klastry energii muszą także być elementem stabilności dla systemu energetycznego. Jedną z ważnych tez jest, aby ulgi wypracowane wewnątrz klastra nie przeniosły się na wzrost kosztów energii dla  osób czy zakładów spoza niego – to zadanie między innymi dla prezesa URE. W ramach klastra nie sposób zapomnieć o badaniach i rozwoju, o czym przypomniał prof. Maciej Chorowski, dyrektor Narodowego Centrum Badań i Rozwoju.

Drugi panel dyskusyjny poprowadził Andrzej Kaźmierski, dyrektor Departamentu Energii Odnawialnej ME. Przedstawił on działalność ministerstwa na rzecz rozwoju energetyki rozproszonej oraz poinformował,
że nieuchronnie nadchodzi kres dotacji UE na OZE. Idea klastrów w UE cieszy się coraz większym uznaniem i zainteresowaniem. W Polsce zdecydowano się na Certyfikację Klastrów. W tym celu należy złożyć deklarację aplikacyjną do ME. Termin ukazania się regulaminu Certyfikacji Klastra określono na 30 lipca, a termin składania wniosków aplikacyjnych na 30 września. Od 1 października trwać będzie ocena wniosków. Szacuje się, że ok. 30 listopada zostaną wystawione pierwsze certyfikaty.

Na konferencji nastąpiła prezentacja wybranych klastrów energii. Pierwszy  z nich to Wodociągi Słupsk, który objął swym działaniem prawie całe miasto, choć wszystko zaczęło się od oczyszczalni ścieków. Z kolei Klaster Energii Wirtualna Zielona Elektrownia Ochotnica przedstawił wójt tej liczącej 8,5 tys. mieszkańców gminy z Podhala, Stanisław Jurkowski. Składa się on z ok. 800 instalacji indywidualnych PV, a suma wytwarzanej energii to 1,6 MWh. Natomiast Zgorzelecki Klaster Rozwoju OZE i Efektywności Energetycznej zaprezentował Daniel Fryc. Jest to ogromny klaster, o czym świadczyć mogą  liczby: 50 MW instalacji PV, w tym 20 instalacji >1MW oraz 9MW w energii wiatru, nie wspominając o biogazowniach i spalarni. – Prezentacja ta pokazała przede wszystkim, że jeśli się chce to można – komentuje Włodzimierz Gwiżdż. – Uzmysłowiła też wszystkim, że to się po prostu opłaca.

Tematem trzeciej części konferencji były możliwości dofinansowania klastrów energii w ramach POIiŚ 2014-2020. Prelegenci omówili dość mizerne  wykorzystanie  środków unijnych na efektywność energetyczną. Poinformowano, że w ramach regionalnego programu operacyjnego 1.1.1 – na wsparcie dla klastrów energii, w tym jego uczestników (między innymi przedsiębiorców) przeznaczono ok. 150 mln euro oraz w ramach pkt. 1.6.1 – dla pakietu wysokosprawnej kogeneracji  (powyżej 1MW) ok. 100 mln euro. Środki te uruchomione zostaną jeszcze w tym roku. Są to programy pilotażowe wspierające realizację projektów opracowanych w klastrach energii.

Możliwości pomocowe stanowi także nisko oprocentowana pożyczka (3 proc., częściowo umarzalna nawet do 45 proc. wartości), przyznawana w ramach konkursu. Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej ogłosił Konkurs – projekt produkcji energii OZE, wytwórca-przedsiębiorstwo jako składnik formalny Klastra na 1.1.1. z czego 100 mln zł przeznaczone zostanie dla wytwórców ciepła, a 200 mln zł dla wytwórcy energii elektryczne i innej (ciepło) jako pomoc zwrotna. Wnioski składać będzie można od 31 lipca do 29 września br. – na stronie NFOŚiGW opublikowane zostały już regulaminy tych konkursów.